Yenilenebilir Enerji: Dünya’yla Barışma Zamanı

2018-07-06

 

Dünya her geçen gün daha fazla enerji ihtiyacı ile yeni bir güne uyanıyor. 19. Yüzyıl ortalarında, fosil yakıtların yaşama olan katkısı bugünlerin en çok tartışılan konu başlıklarından. Küresel ısınma ve çevresel faktörlere karşı günden güne artan enerji ihtiyacı ekseninde yenilenebilir enerji…

 

Yenilenebilir Enerjinin Kısa Tarihi

 

Şüphesiz yenilenebilir enerji tarihi; 19. Yüzyıl ortalarında kullanımı yaygınlaşan kömürden daha öncesine dayanmaktadır. Kömür kullanımından önce enerjinin tamamı yenilenebilir kaynaklardan karşılanmaktaydı. Biyokütle enerjisi (hayvan dışkısı vs.) kullanımının 790 binyıl öncesine dayandığı ve insanlığın ateş yakabilmek için kullandığı bir enerji çeşidi olduğu biliniyor (Kaynak: Wikipedia). Tarihi kayıtlarda biyokütle dışında geçen geleneksel yenilenebilir enerji kaynakları; insan işgücü, hayvan gücü, su değirmenleri, tahıl öğütmede kullanılan yel değirmenleri olarak sıralayabiliriz.

 

Yenilenebilir Enerjinin Yakın Tarihi

 

1970’li yıllarda petrol kaynaklarının, öngörülen yakın bir gelecekte tükenecek olması ve dünyanın siyasi konjonktüründe süregelen petrol savaşları, insanlığın fosil yakıtlara olan bağımlılığını azaltmak adına, alternatif enerji kaynakları arayışı ortaya çıkmıştır. İlk olarak çeşitli ülkelerde rüzgâr türbinleri ortaya çıkmıştır. Güneşin uzun yıllardır kullanılan bir ısıtma kaynağı olduğu bilinmekteydi. Daha sonraları, özellikle 1980’li yıllardan sonra çeşitli ülkelerde güneş enerjisi tarlaları yapılmaya başlanmıştır.

 

Günümüzde ki Yenilenebilir Enerji Kaynakları

 

Günümüzde dünyanın birçok yerinde farklı uygulamalarla yenilenebilir enerji projeleri üretilmektedir. Günümüzde kullanılan en yaygın yenilenebilir enerji kaynakları şu şekildedir:

 

Güneş Enerjisi:

Güneşin parlak ışık ve ısı enerjisinden faydalanılarak güneş enerjisi tarlalarında ki düzlemsel güneş kollektörleri ve fotovoltaik hücreler (PV) aracılığı ile elektrik üretimi sağlanabilmektedir.

 

Rüzgâr Enerjisi:

Rüzgarların taşıdığı kinetik enerji binlerce yıldır yel değirmenleri ve yelkenli gemiler için bir enerji kaynağı olarak kullanılmıştır. Günümüzde rüzgâr türbinleri sayesinde elektrik enerjisi üretilebilmektedir.

 

Jeotermal Enerji:

Yerkürenin magma tabakasında ki ısısı ile ısınan yeraltı sularının yeryüzüne çıkması sonucu elde edilen yenilenebilir enerji kaynağıdır. Isıtma ve elektrik üretiminde kullanılmaktadır.

 

Hidroelektrik Enerjisi:

Suyun akış enerjisinden yararlanılarak elde edilen yenilenebilir enerji kaynağıdır. Dünya’da kullanılan yenilenebilir enerji üretiminin %70’ini, dünyada kullanılan elektrik enerjisinin yaklaşık %20’si bu enerji kaynağı ile üretilmektedir.

 

Bu kaynaklar dışında, biyokütle enerjisi, gelgit ve dalga enerjisi gibi yenilenebilir enerji kaynakları bulunmaktadır.

 

Ülkemizde Kullanılan Yenilenebilir Enerji Kaynakları

 

Türkiye, yenilenebilir enerji yatırımları konusunda uzun vadeli yatırımlarla birlikte dışa olan bağımlılığını azaltmak üzere yenilenebilir enerji projelerine büyük destek vermektedir. Ülkemizin coğrafi konumu, alternatif enerji kaynakları açısından oldukça zengin bir pozisyona sahiptir. Özellikle güneş enerjisi konusunda oldukça zengin bir ısı haritası çıkarılmıştır. Uzmanlar, yenilenebilir enerjinin dünya enerji ihtiyaçları doğrultusunda, 21. Yüzyıl ortalarına doğru %50’lik bir üretim payına sahip olacağı görüşünde birleşiyor. Türkiye hedefleri doğrultusunda, yenilenebilir enerji kaynaklarına sahip konumu ile uluslararası enerji piyasasının aktif role sahip oyuncularından biri olma potansiyelini taşımaktadır.

 

Aşağıda yer alan tablo Türkiye’nin günlük enerji üretimi ve kaynakları açısından önemlidir.

19 Nisan 2018 tarihinde üretilen elektriğin kaynak oranları (Kaynak: TEİAŞ)